Her fırsatta “Eski Türkiye bitti, Yeni Türkiye geldi” deniliyor. Peki gerçekten öyle mi?
Bir ülkenin büyüklüğü sadece yaptığı yollarla, köprülerle, yüksek binalarla ölçülmez. Asıl ölçü; işçisinin ne kadar insanca yaşadığıdır. Çünkü emeğe verilen değer, bir ülkenin vicdanıdır.
Bugün 1 Mayıs…
Meydanlarda yine emek, alın teri, geçim derdi konuşuluyor. Ama ne acıdır ki yıllardır “Yeni Türkiye” masalı anlatılırken, işçinin sofrasındaki ekmek küçüldü, cebindeki para eridi, sendikası zayıflatıldı.
1970’li yıllarda Türkiye’de işçilerin yaklaşık yarısı sendikalıydı. Bugün toplam çalışanların ancak yüzde 14-15’i sendikalı. O yıllarda çalışanların büyük kısmı toplu sözleşmeyle belirlenen ücretler alırken, bugün milyonlarca insan asgari ücrete mahkûm edilmiş durumda.
Şimdi soralım:
Hangisi eski?
Hangisi geri?
1970 yılında bir asgari ücretle yaklaşık 30 gram altın alınabiliyordu. Bugün ise ancak 4-5 gram…
1970 yılında bir işçi maaşıyla 120 kiloya yakın et alınabilirken, bugün bunun üçte biri bile zor alınabiliyor.
1970 yılında bir asgari ücret yaklaşık 2 bine yakın ekmek alırken, bugün alınabilen ekmek miktarı çok daha düşük.
İşte gerçek tablo budur.
Bu tabloya bakınca insanın aklına şu soru geliyor: Gerçekten ileriye mi gittik, yoksa işçi ve emekçi açısından yıllar öncesinin bile gerisine mi düştük?
Çünkü sendikalaşma sadece maaş değildir. Sendika; işçinin hakkını koruyan kalkandır. Demokrasi kültürünün temelidir. Güçlü sendikaların olduğu ülkelerde hukuk da güçlü olur, adalet de…
Ama bugün emeğin sesi kısılmış durumda. İtiraz eden baskı görüyor, hakkını arayan işten çıkarılıyor, meydanlar bariyerlerle çevriliyor.
Bir zamanlar iktidarları korkutan işçi hareketleri vardı. Bugün ise açlık sınırında yaşamaya razı edilmiş milyonlar…
Demokrasi gerilerse sendikalar zayıflar. Sendikalar zayıflarsa işçi yalnızlaşır. İşçi yalnızlaşınca da emeğin yerini sömürü alır.
Belki yollar büyüdü…
Belki şehirler değişti…
Ama işçinin cebindeki ekmek küçüldüyse, alın terinin değeri düştüyse, adına ister “Yeni Türkiye” densin ister başka bir şey…
Ortada övünülecek değil, sorgulanacak bir tablo vardır.
Ali AÇIK
Emekli akademisyen
Siyaset Bilimi uzmanı