18. yüzyılın sonlarında Sir William Jones (1746–1794), Hint-Avrupa dil teorisinin temelini atarak Aryen tezini ateşleyen isimlerden biri oldu. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin Kalküta’da görevli üst düzey bir memuruydu. İngiliz emperyalizminin dil mühendisliğini yaptı. Hindistan’da Sanskritçeyi öğrendi. Grekçe ile Sanskritçe arasında benzerlikler olduğunu iddia etti. Ona göre Germen dillerinin atası da bu dildi. İngilizler Hindistan’ı yönetirken yerli halkın kültürünü aşağılamak yerine, “Siz aslında bizim kayıp soylu kuzenlerimizsiniz” diyerek halkı Britanya yönetimine psikolojik olarak hazırlamayı hedefliyordu. Sir William Jones, Hindistan’ın devasa Asyatik gerçeğini Avrupa ile kan bağı kuran uyduruk bir teoriyle örtbas etmiştir. [1]
Bu teoriyi kurarken peter–father–pitar kelimelerinin benzerliğinden hareket etmiştir. Sir William Jones, 1786’da Sanskritçe ve Avrupa dilleri arasında kurduğu “romantik bağ” ile aslında Asya’nın gerçek tarihini kütüphane raflarına hapsetmiştir. Jones’un kelime benzerlikleri üzerinden kurduğu bu köprü, bozkırın gerçek fatihleri olan Sakaların izini silmek için kullanılan ilk akademik araçtır.
Oryantalizmin kurucusu olan Sir William Jones’in izinden giden Max Müller (1823–1900), filolojik gözlemleri ırksal bir teoriye dönüştürdü. Bu masal-teoriyi bütün bilim âlemi yuttu. Böylece “ırk teorisi”, modern tarih yazımının en büyük dogmalarından biri hâline gelmiştir. [2]
Batı merkezli bu anlatı, Roma’dan Hindistan’a uzanan bir akrabalık bağı kurarken, Avrasya bozkırlarının gerçek aktörleri olan Saka-Hun (Asyatik) çizgisini bilinçli bir şekilde devre dışı bırakmıştır. Oysa “Aryan” olarak tanımlanan topluluğa ait, arkeolojik olarak tescil edilmiş bir kafatası dizisi veya iskelet yapısı (kemiği) bulunmamaktadır. Bu makale, söz konusu tarihsel boşluğun Saka-Hun mirasıyla dolduğunu ve Hint-İran dillerinin müstakil birer birim olmaktan ziyade, Asyatik bir dil matematiği üzerine kurulu lehçeler olduğunu savunmaktadır.
Rudenko ve Buzun Altındaki Gerçek
1937 yılında, Sakaların (İskitlerin) Türkî/Asyatik karakterini savunduğu için Sovyet rejimi tarafından baskılanan ve akademik hayattan uzaklaştırılan Sergey Rudenko, 1947–1949 yılları arasında Altaylarda gerçekleştirdiği Pazırık kazılarıyla tarihin akışını değiştirecek somut kanıtlara ulaşmıştır. [3]
Buzulların içinde bozulmadan günümüze ulaşan en eski düğümlü halı ve at koşum takımları, “Aryan” serabının aksine, ileri düzeyde bir bozkır medeniyetini işaret etmektedir. Rudenko’nun bulguları, Hindistan ve İran platosuna medeniyet taşıyan gücün, Avrupa kökenli hayalî bir ırk değil, somut ve savaşçı Saka boyları olduğunu genetik ve kültürel olarak kanıtlamıştır.
Batı emperyalizmi, Hindistan’da hâkim kıldığı bu teoriyi İran ve Kürtler üzerinde de uygulayarak tüm arkaik dilleri Hint-Avrupa dil grubuna dâhil etmiştir. Kürtçe zaten bağımsız bir dil mimarisine sahip değildir. Dillerin akrabalığı, kelime benzerliklerinden ziyade, o dilin “iskeletini” oluşturan sentaks (sözdizimi) ve ekleme mantığı ile ölçülür. Hint-Avrupa teorisinin iddia ettiği “Batı akrabalığı”, dillerin mekanik yapısı incelendiğinde çökmektedir.
Batı dilleri [Özne + Yüklem + Nesne] yapısını kullanırken; Kürtçe, Farsça ve Hintçe, Türkçenin de dâhil olduğu Asyatik diller (Turanî dil) yüklemi sona atar. Matematiksel dizilim [Özne + Nesne + Yüklem] şeklindedir. Bu, binlerce yıllık bir düşünme sisteminin ve zihinsel matematiğin tezahürüdür.
Kürtçede “gelmek” anlamına gelen hatin fiili, Türkçe kökenli “hat” (sınır/çizgi) kavramından mülhemdir. Hat-in, kavramsal olarak “sınırı aşmak/geçmek” eylemini ifade ederek bozkırın akıncı kültürünü dilin merkezine yerleştirir. Benzer şekilde, isimlerin çoğullanmasında kullanılan eklerin (örn. seng-ân, goncah-â) sondan eklemeli bir mantığa bürünmesi, bu dillerin zamanla Asyatik-Türkî bir işleyişe evrildiğini göstermektedir.
Kürtçe, müstakil bir fiil mimarisine sahip olmaması ve temel eylemlerinin (gotin, mirin, kuştin vb.) Farsça ile olan yapısal birliği nedeniyle bağımsız bir dil birimi kriterlerini karşılamakta zorlanmaktadır. Firdevsî’nin Şehnâme eserinde, özellikle Dehhâk anlatısı bağlamında, dağlara sığınan ve merkezî otorite dışında yaşayan topluluklardan söz edilmekte; bu gruplar ana İranî yapıdan kopmuş unsurlar olarak tasvir edilmektedir. [4]
Firdevsî’nin bu tasviri, söz konusu toplulukların tarihsel süreçte merkezî bir siyasî yapıdan ziyade çevresel/dağlık alanlarda şekillendiğine işaret eder.
Kaldı ki bölge, tarih boyunca çeşitli ırkların uğrağı olmuştur. Bölgeyi İran Yörüklerinin yurdu olarak görmek de yanlıştır. Bölge; Harezm, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Horasan Türklerinin yurdudur. Bugün Kurmanç, Zaza; bölgede Alevi olarak tanımlanan grupların Kürtlükle alakası yoktur. İngiliz emperyalizminin 19. yüzyıldan itibaren bu grupların dilini “müstakil bir millet dili” olarak konumlandırma çabası, Aryan teorisinin siyasî bir uzantısıdır. Kaldı ki bugün bu gruplar kendi aralarında dil olarak anlaşamaz.
200 yıldır dinî bir kural gibi dayatılan Aryan ve Hint-Avrupa tezi ne arkeolojik iskeletlerle ne de dillerin derin matematiğiyle desteklenebilmektedir. Max Müller’in bile ömrünün sonunda “ırk değil, sadece dil grubundan bahsetmiştim” diyerek geri adım atması, teorinin kırılganlığının itirafıdır. Gerçek tarih; Rudenko’nun 1937’de savunduğu ve bedelini ödediği, 1947’de ise buzların içinden çıkardığı Saka-Hun gerçekliğinde saklıdır. Hindistan ve İran platosundaki diller, Batı’nın hayalî bir kolu değil, Asya’nın sondan eklemeli kadim matematiğinin yerel bükümleridir.[5]
Kaynakça:
[1] William Jones (1786). “The Third Anniversary Discourse.” Asiatick Researches.
[2] Max Müller (1888). Kelimelerin Biyografileri ve Aryaların Anayurdu (Biographies of Words and the Home of the Aryas). Longmans, Green, and Co.
[3] Sergey I. Rudenko (1970). Sibirya’nın Donmuş Mezarları: Demir Çağı Atlılarının Pazırık Gömütleri (Frozen Tombs of Siberia: The Pazyryk Burials of Iron Age Horsemen)
[4] Firdevsî. Şehnâme (özellikle Dehhâk bölümü).
[5] Sergey I. Rudenko (1970). Sibirya’nın Donmuş Mezarları: Demir Çağı Atlılarının Pazırık Gömütleri (Frozen Tombs of Siberia: The Pazyryk Burials of Iron Age Horsemen). University of California Press. (Özgün kazı raporları: 1953).