Tarih, yalnızca geçmişte yaşanmış olayların sıralandığı bir takvim değildir. Tarih; milletlerin hafızası, kimliği ve geleceğe bıraktığı en büyük mirastır. Bazı tarihler vardır ki üzerinden yüzyıllar geçse de anlamını kaybetmez. 26 Ağustos, Türk tarihi açısından işte böyle bir gündür.
26 Ağustos 1071’de Sultan Alparslan’ın Malazgirt’te kazandığı büyük zafer ile 26 Ağustos 1922’de Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde başlayan Büyük Taarruz, aralarında 851 yıl bulunan fakat aynı tarihsel iradeyi yansıtan iki büyük dönüm noktasıdır.
1071’de Malazgirt Ovası’nda yalnızca iki ordu karşı karşıya gelmedi. Anadolu’nun geleceğini belirleyecek büyük bir mücadele yaşandı. Sultan Alparslan komutasındaki Türk ordusu, Bizans İmparatorluğu’nun güçlü ordusuna karşı önemli bir zafer kazandı. Bu zafer, Anadolu Türklüğünün siyasi bütünleşmesi sürecinde belirleyici bir dönüm noktası oldu.
Malazgirt’in anlamı yalnızca kazanılan bir savaşla sınırlı değildi. O zafer, Anadolu’nun kapılarını Oğuz boylarına açtı. Ardından Anadolu’nun farklı bölgelerinde Oğuz beylikleri ve devletleri kurulmaya başladı. Anadolu’da Türk kültürü, dili, sanatı ve medeniyeti ivme yakaladı.
Fakat tarih bize bir başka gerçeği de gösterdi: Bir toprağı vatan yapmak kadar, o vatanı korumak da büyük bir mücadele ister.
Aradan yüzyıllar geçti. Osmanlı Devleti büyük savaşlardan çıktı, imparatorluk dağıldı ve Anadolu işgal tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından, Anadolu’nun çeşitli bölgeleri yabancı güçler tarafından işgal edildi. Türk milleti için yeni ve çok zor bir dönem başladı.
İşte 26 Ağustos 1922 sabahında Mustafa Kemal Paşa ve Türk ordusu, bu büyük mücadelenin en kritik adımlarından birini attı.
Büyük Taarruz başladı.
Kocatepe’den başlayan harekat, yalnızca askerî bir operasyon değildi. Bu, Türk milletinin bağımsızlık iradesinin sahadaki en güçlü ifadesiydi. Yıllarca süren savaşların yorgunluğuna, ekonomik imkansızlıklara ve düşmanın güçlü savunma hatlarına rağmen Türk ordusu ilerlemeye başladı.
Mustafa Kemal Paşa’nın Başkomutanlığındaki Türk ordusu, günler içerisinde düşman hatlarını parçaladı. 30 Ağustos 1922 Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile zafer kesinleşti. Türk ordusu büyük bir hızla ilerledi ve 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşuyla Anadolu’nun işgaline son veren süreç tamamlandı.
Böylece 1071’de Anadolu’nun kapılarını açan tarihsel süreç, 1922’de Anadolu’nun bağımsızlığının yeniden güvence altına alınmasıyla yeni bir anlam kazandı.
Bir tarafta Sultan Alparslan vardı; diğer tarafta Mustafa Kemal Atatürk.
Biri Anadolu Türklüğünde büyük bir dönüm noktası olan Malazgirt Zaferi’nin komutanıydı. Diğeri ise işgal altındaki Anadolu’dan bağımsız bir devlet çıkaran Millî Mücadele’nin Başkomutanıydı.
Aralarında yüzyıllar vardı. Fakat ikisinin de ortak paydasında vatan, millet ve bağımsızlık vardı.
Bu nedenle 26 Ağustos’u yalnızca bir zafer tarihi olarak değerlendirmek eksik olur. 26 Ağustos, aynı zamanda Anadolu’nun tarihsel hafızasında vatan fikrinin sürekliliğini hatırlatan bir gündür.
1071’de Anadolu’nun sahibi tescillendi.
1922’de Anadolu’nun kapıları bir kez daha savunuldu.
Birincisi Anadolu’da Türklerin kalıcılığını pekiştirdi; ikincisi ise bu vatanın parçalanmasına ve bağımsızlığın ortadan kaldırılmasına izin vermedi.
Bugün üzerinde yaşadığımız toprakların kıymetini anlamak için yalnızca zaferlerin kendisini değil, bu zaferlerin arkasındaki fedakârlıkları da hatırlamak gerekir. Malazgirt’te savaşan askerlerden Millî Mücadele’nin isimsiz kahramanlarına kadar bu toprakların savunulmasında emeği geçen herkes, Türk tarihinin ortak hafızasında yer almaktadır.
Ve bugün bize düşen görev, geçmişi yalnızca övünmek için hatırlamak değil; o tarihten ders çıkararak geleceğe daha güçlü yürümektir.
Çünkü vatan, yalnızca üzerinde yaşadığımız toprak değildir. Vatan; uğruna mücadele edilen, bedel ödenen ve gelecek kuşaklara emanet edilen ortak değerdir.
26 Ağustos bize bunu hatırlatıyor:
Malazgirt’ten Kocatepe’ye, Alparslan’dan Mustafa Kemal Atatürk’e uzanan uzun bir tarih…
Bir tarafta Anadolu’da Türklüğü tescilleyen büyük zafer, diğer tarafta Anadolu’nun bağımsızlığını yeniden kazandıran büyük taarruz…
1071’in büyük tarihsel yürüyüşü, 1922’de bağımsız Türkiye Cumhuriyeti’nin doğuşuna uzanan yolu hazırladı.
Bu nedenle 26 Ağustos, yalnızca geçmişin gururunu değil geleceğin sorumluluğunu da hatırlatan bir gündür.
Başta Sultan Alparslan ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Malazgirt’ten Millî Mücadele’ye kadar vatan uğruna mücadele eden bütün kahramanlarımızı saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz.
İki tarih, iki büyük zafer, yüzyıllara uzanan tek bir vatan hikâyesi…
26 Ağustos kutlu olsun.