ABD’nin 2003’te Irak’a yaptığı saldırının asıl hedefi, Irak’ın kuzeyinde bir Kürt devletçiği kurmaktı. O yıllarda ortaya atılan Büyük Ortadoğu Projesi’nin en önemli ayağını da bu oluşturuyordu. Yıllar içinde ABD’nin verdiği geniş çaplı askerî destek sayesinde Irak’ın kuzeyinde, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) adı verilen Erbil merkezli bir yapı gerçekten oluşturuldu da. Fakat burada kararlı bir oluşumun ortaya çıkmasını ya da en azından Amerikan çıkarlarını bir ölçüye kadar koruyacak bir paralı askerler ordusu olarak iş görmelerini bekleyenler kısa zamanda yanıldıklarını gördü.
Peşmerge adı verilen Barzani ve Talabani aşiret çeteleri, kendi aralarındaki kavgadan ABD’nin de zoruyla bir süre uzak duracak gibiydiler. Fakat dışarıdan gelen herhangi bir tehdit karşısında asla savaşamayacaklarını da birçok kez, özellikle de IŞİD’in yükselişe geçtiği dönemde kanıtladılar. Böylece ABD’nin desteğini de kaybettiler. ABD, peşmergenin verimsiz bir araç olduğunu gördükten sonra Irak’tan tamamen çekilme kararı aldı ve Barzani’nin Kürdistan Demokrat Partisi ile Talabani’nin Kürdistan Yurtseverler Birliği’ni kaderleriyle ve birbirleriyle baş başa bıraktı.
IKBY içinde Barzani-Talabani çekişmesi aslında hiç bitmemişti. Geçmişte birbirleriyle defalarca savaşmış bu peşmerge grupları sadece bir süreliğine ve ABD’nin zoruyla araya gelmişti. Ama bu bile pankürdistlere büyük hayaller kurdurmaya yetmişti. Türkiye, İran ve Suriye’den de toprak alarak Büyük Kürdistan kurmak hayalini…
Şimdi ise gelinen noktada, başlarında “Sam Amca” bulunmadığı için Barzani ve Talabani grupları arasında yeniden köprüler atılmak üzere. Şimdilik IKBY içinde bir siyasi ayrışma olarak görünen KDP-KYB çekişmesi yakın zamanda Büyük Kürdistan’ın çekirdeği olmasını umdukları devletçiğin ikiye bölünmesiyle sonuçlanacak gibi duruyor. Bu da elbette bir sonraki aşamada yine askerî çatışmayı getirecektir.
Gerçekte iki ayrı aşiretin, iki ayrı tarikat silsilesinin uzantısı olan bu feodal savaş ağaları şimdi Büyük Kürdistan hayallerini bırakıp bölgeyi Erbil merkezli “Barzanistan” ve Süleymaniye merkezli “Talabanistan” olarak bölmenin peşindeler…
Göreceğiz ki yakın zamanda hem Barzani hem de Talabani tarafı kendisine destek bulmak için Türkiye’ye, İran’a, ABD’ye, Rusya’ya sığınmak için yarışa girecek. Geçmişte Barzani sosyal demokrat olduğu, Talabani Leninist olduğu iddiasındaydı. Kulağa komik geliyor ama gerçekten bunları ciddiye alıp tartışanlar da vardı. Şimdi yeniden ideolojik farklar icat edebilirler. Fakat bana kalırsa daha kolayı Barzanilerin dedelerinin Nakşî-Halidî şeyhleri olduğunu hatırlatmaları, Talabanilerin ise Kâdirî silsilesindeki yerlerine vurgu yapmaları olur.
“Irak Kürdistanı” adı verilen ABD imalatı devletçiğin beklenen akıbete doğru ilerlemesine Pankürtçüler üzülmüş olabilir ama tarihin bugüne ilettiği gerçeklik ve normal durum budur. Aşiret başkadır, ulus başkadır ve ikisinin arasındaki binlerce yılla ölçülebilecek mesafe yapay yollarla, Amerikan desteğiyle aşılamaz.
Yıllar önce dediğimiz gibi: Aşiretten devlet olmaz!