Ortega, Türkiye’ye kötü örnek olur mu?
“Seçimleri kaldırıyorum çünkü muhalefet iktidara gelebilir…”
Bu sözler, Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega’ya ait. Tam olarak söylediği şu:
“Burada artık seçim yapılmayacak, böylece muhalefet partileri iktidarı ele geçirmeye çalışamayacaklar. Yankee’ler (ABD) ve Somoza destekçileri tarafından arkalanan partilerin iktidara döneceği günler geride kaldı, bir daha asla!”
Tabii, aynı konuşma içinde muhalefeti “darbeciler, hainler” vb. sıfatlarla tanımlamayı da ihmal etmedi…
Bir an muhalefetin tümünün Somozacı, Amerikancı, faşist, hatta “hain” olduğunu kabul edelim. Ne de olsa Nikaragua dünyanın öbür ucunda ve her şeyi bilmek bizim açımızdan elbette mümkün değil. Fakat bu noktada dahi Ortega “Bu işin çözümü seçimleri kaldırmak mı?” sorusuyla yüzleşmeyi yine de ve kesinlikle hak ediyor…
Daniel Ortega, ülkesindeki Amerikan destekli Somoza faşizmine karşı yıllarca savaşmış olan solcu Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin lideri ve daha sonra da ülkesinin devlet başkanı olmuş bir isim. Şu an 80 yaşında. Sandinistler, 1979’da ülkedeki iç savaşı kazanarak iktidara geldiler fakat ülkede sular durulmadı. 1980’lerde, uzun süre boyunca Amerikan destekli sağcı kontralarla savaştılar.
Sonrasında iktidardan seçimle ayrıldılar ve daha sonra Ortega, 2007’de yeniden ama bu kez seçimle iktidara gelmeyi başardı. Bu büyük ve ezber bozan bir olaydı. Eski bir gerilla lideri seçimle gitmiş ve sonra da seçimle geri gelmişti.
Daniel Ortega, o günden beri, yani yaklaşık 20 yıldır ülkesini yönetmeye devam ediyor. Son yıllardaki demokrasi karnesi ise son derece sorunlu. Muhalefet liderlerinin ülkeden sürülmesi, Ortega’nın kendi eşi Rosario Murillo’yu “Eşbaşkan” ilan ettirmesi gibi birçok icraat ülkeyi farklı bir noktaya sürüklemiş bulunuyor.
Ortega, Üçüncü Dünya solculuğu için oldukça önemli bir isim. Yukarıda değindiğimiz gibi yıllarca gerilla lideri olduktan sonra seçimle iktidardan ayrılıp yine seçimle geri gelmesiyle de 2000’lerin başında Latin Amerika’da yükselen sol dalganın içinde önemli bir figür olarak ortaya çıkmıştı. 1970 ve 80’lerdeki ilk perdede önemli bir rol oynamışken 2000’lerdeki bu yeni perdede de başka bir şekilde yine ön planda, sahnede yerini almıştı. Fakat şimdi işler bu noktaya geldi…
Ortega geçmişte kim olursa olsun bu yaptığı açıklamayla dünyadaki sağlı sollu bütün diktatörlere bir örnek teşkil ettiğini görmezden gelemeyiz. Nikaragua, Trump’ın tehdit ettiği ülkelerden biri. Bu da doğru ama bu tehdit de yaptığı açıklamanın, girdiği yolun bir bahanesi olamaz.
Demokrasi dediğimiz düzeni, muhalefetin hain ilan edilmediği, tutuklanma, fiziksel olarak yok edilme gibi korkular yaşamadan muhalefet yapabildiği ve bunun da ötesinde seçimlerle iktidara gelebileceği bir rejim olarak tanımlayabiliriz. Bu temel kıstaslardan yoksun bir rejim ise kendini nasıl tanımlarsa tanımlasın bir diktadır.
Ortega’nın yaptığı ise tam olarak diktatörlüğün mantıksal sonucuna varmaktır.
Yani artık ülkesinde göstermelik de olsa, kâğıt üzerinde de olsa bir muhalefete izin vermeyeceğini hatta seçimleri tamamen yasaklayacağını ilan etmek diktatörlüğün varabileceği son noktadır. Nikaragua demek ki Latin Amerika’nın Kuzey Kore’si olacak…
Ortega’nın tarihsel solcu, sosyalist, antiemperyalist, antifaşist, demokrat, ulusal kurtuluşçu kimliği, bugün yaptığı bu çıkışı aklamaya yetmez. Olsa olsa geldiği noktaya üzülebilir, kızabiliriz. Ama mutlaka karşı çıkarız!
Kendi bulunduğumuz konumdan ise meseleyi şu temenni ile değerlendirmek yerinde olacaktır:
Umarım dünyada seçimleri tamamen yasaklayacak iktidarların sayısı artmaz ve Ortega’dan örnek alanlar çoğalmaz. Ne de olsa biz de antidemokratik rejimler yelpazesinin bir yerindeyiz.
Ortegacılığın burada da talipleri mutlaka olacaktır…
Kurultay iptal etmekten seçimleri tamamen iptal etmeye giden yolda niteliksel değil sadece niceliksel farklar var…