14 Nisan günü Şanlıurfa’da bir lisede 16 öğrencinin yaralanması haberinin şokunu üzerimizden atmaya çalışırken, ertesi gün bir acı haber daha geldi: Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda başka bir saldırı… Bir öğretmen ve on öğrenci hayatını kaybetti.
23 Nisan’ı kutlamak için provalar haftalar önceden başlar. Şarkılar, danslar, gösteriler için çocuklar haftalarca hazırlanır. Bu yıl 23 Nisan, katliamın gölgesinde kutlandı. Bu okul saldırılarının 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı öncesine denk gelmesi bu acıyı daha da derinleştirdi. Çocukların heyecanı kayboldu, bu saldırılar her okulda olabilirdi çünkü.
Okul bizim nesil için hep ikinci bir yuvaydı. Güvenle, dostlukla büyüdüğümüz; hayaller kurup, kendimizi geliştirdiğimiz yerdi. Sadece bir bina değil, hem kendi hayatımızı hem ülkenin geleceğini şekillendirdiğimiz yerdi.
Okullar korkunun değil, güvenin yeridir. Bir çocuğun sabah evden çıkarken “Eve tekrar geri dönebilecek miyim?” sorusunu aklına getirmemesi lazımdır. Birçok veli saldırı sonrası çocuklarını haklı olarak okula göndermedi. Bu yaşanan tedirginliğin nedeni bu saldırılara zemin hazırlayan sistemsel boşluklardır.
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin bu katliamı “münferit bir olay” diye tanımladı. Diğer bakanların açıklamaları da farklı değildi. “Münferit” kelimesi iktidar için bir kaçış kelimesi haline geldi: “Sorumluluk bende değil, herkes başının çaresine baksın” anlamında bu kelimeyi kullanıyor.
Sorumluluk kimde peki? İktidarda mı? Yönetimde mi? Öğretmende mi? Ailede mi? Sorunun cevabını bulmak oldukça zor. Herkesin bu konuda üzerine düşen paylar var. Ama iktidarın rolü ve planı en büyük olan. 20 yıl iktidardaysan, toplumsal yapının değişmesinden en çok sen sorumlusundur.
Bunu bilen iktidar kaçmayı tercih etti. Fatma Nur Çelik öğretmenimizin cenazesine katılmayan Millî Eğitim Bakanı yeni saldırıların önünü açtı. Bir yıl önce de bir okul müdürü katledilmişti, o zaman da ortalıkta yoktu.
Öğretmenlere saldırılar üçüncü sayfa haberi haline getirildi. Bu katliam göz göre göre geldi. Öğretmenine sahip çıkmayan yönetim, onları hedef haline getirdi.
Peki bu sorumluluk nedir? Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, göreve gelir gelmez tarikatları sivil toplum kuruluşu olarak tanımlayıp, onlarla protokol imzaladı. Tarikat demek, ahlak ve değer yoksunluğu demektir. Cumhuriyet’in değerlerinden uzaklaşırsan yozlaşma başlar, değersizlik oluşur. Bu da her türlü kötülüğün önünü açar.
Bu belki biraz soyut gelebilir. Daha somut önlemlere gelelim. Okullara yeterli bütçe ayrılmadığı gibi güvenlik önlemleri alınmadı. Okulları temizleyemeyen bakanlığın, güvenlik tutmasını beklemek oldukça safça olur.
Okullarda rehberlik hizmeti yok. Sorunları keşfedip, öğrencilere çözüm üretebilecek, gerektiğinde destek olacak rehberliğin olması gerekir. Öğretmen; öğrencilerin, velilerin yanına yaklaşmak istemiyor. Nasıl tepki alacağını bilmiyor çünkü. Milli Eğitim Bakanı bunun için okullara imam atamak istemişti. Ne oldu o imamlar?
Yusuf Tekin’in açıklamalarında elle tutulur bir çözüm yok. Recep Tayyip Erdoğan’ın konuşmalarında da sorunun çözümünü göremedik. Beklemiyorduk zaten. Çünkü bu yönetim halkına düşman bir yönetim. Öğretmenine, kadınına, gencine, çocuğuna düşman… Millet tanımını bilmedikleri için milletin refahını düşünemezler.
Bunu bilen Atatürk, Medeni Bilgiler kitabını yazdırdı. Atatürk’ün bu kitabı yazdırmasının üzerinden yüz yıl geçti. Ama geçerliliğini hâlâ koruyor. Yaşanan bu saldırılar için bize ışık tutmaya devam ediyor. Demokrasi, laiklik, hukuk devleti, yurttaşın görevleri, devletin sorumlulukları konularını işleyen bu kitap, tekrar okullarda okutulmalıdır. Bu akılcı ve bilimsel çözümdür. Yeni nesiller bu doğrultuda eğitilmelidir. Çözümü çok uzaklarda aramamak gerekir.
23 Nisan’ı Çocuk Bayramı ilan eden de Atatürk’tür. Çocuklarını düşünen bir lider sadece bunu akıl edebilirdi.
Çocuktan başlayarak, milletin her ferdini düşünen bir lider… Şimdiki iktidar ise bayramda çocuklara huzur vermedi, gözyaşı verdi…
Dipnot:
1. ATATÜRK Mustafa Kemal, Medeni Bilgiler, (Yayına Hazırlayan: Okan İşbecer), Temel Tarih Kitaplığı, Atatürk’ün Yazdırdığı Kitaplar Dizisi-5, İstanbul, 2025.
