68 rektörün tek bir uluslararası yayını yok. Akademi mi dediniz? O artık protokoldeki koltuk kadar.
Eskiden rektör deyince akla bilim adamı gelirdi. Şimdi ise protokoldeki ön sırada oturan, ama bilimsel dergilerde arka kapakta bile yer bulamayan bir figür var karşımızda.
Türkiye’deki 206 üniversite rektöründen 68’inin uluslararası hakemli hiçbir yayını yok. Hani şu bilim dediğimiz, dünyayla konuştuğumuz, evrensel bilgi üretimine katkı sunduğumuz yer var ya… İşte orada bu arkadaşlar hiç yok.
Üstelik yalnızca yazmamış değiller. 71’i atıf bile almamış. Yani akademik dünyada esameleri okunmuyor. O kadar görünmezler ki, belki de Scopus bile “Bunlar kim?” diye soruyordur.
Peki bu nasıl oluyor?
Çok basit: Akademi artık bir bilgi üretim alanı değil, bir atama alanı. Bilimsel niteliğe değil, sadakate bakılıyor. 2018’de değiştirilen Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle “üç yıl profesörlük” şartı kalktı. Rektörlük artık bilimsel liyakatla değil, YÖK Başkanı’nın iki dudağı arasından çıkan bir kelimeyle veriliyor. Ne mutlu “o kelimeyi” duyanlara.
Ve sonra dönüp gençlere şunu söylüyoruz: “Yayın yapın, tez yazın, dünyaya açılın.” Kime anlatıyoruz bunu? Makalesiz rektörlere mi? Yüzü hiç peer-review görmemiş bilim insanlarına mı?
Bakın, mesele sadece kişilerin eksikliği değil. Bu tablo, Türkiye’de üniversitenin neden üniversite olamadığının özeti. Çünkü eğer tepeye vasat atanırsa, tabanda yetenek barınmaz. Çünkü eğer akademinin zirvesine liyakatsizlik yerleşirse, gençler en hızlı yoldan yurt dışı formülleri arar.
Bu ülkede bilimsel üretim değil, tören konuşmaları prim yapıyor.
Bir rektörümüz kürsüde “4 ayda üniversiteyi ayağa kaldırdık” diyor, ama yayını sıfır. Oysa üniversite ayakta olmakla değil, üretmekle büyür. Yayın olmadan ayağa kalkmak mı? Kusura bakmayın ama bu olsa olsa bir zombi üniversite olur.
SONUÇ:
“Diploması var, makalesi yok.”
Ve bu kişiler, üniversiteyi temsil ediyor.
Türkiye’de bilim konuşmuyor.
Çünkü mikrofon, bilimi değil protokolü bilenlerin elinde.
Espina Ayas
Asperger’li bir yazar. Bilimi ciddiye alan biri.
İnstagram: @entelektor.kitap
