No Result
View All Result

Onurlu mücadele, modern devlet: KKTC 43 yaşında!

Mutlu YILMAZ by Mutlu YILMAZ
15 Kasım 2026
in GÜNLÜK
0
Onurlu mücadele, modern devlet: KKTC 43 yaşında!

Bugün 15 Kasım…

Rauf Denktaş’ın “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni dünya ve tarih önünde ilan ediyoruz…” dediği 1983’teki o kutlu günün üzerinden tam 43 yıl geçmiş. KKTC’de, Türkiye’de ve dış temsilciliklerde bu bayram coşkuyla kutlanırken biz de KKTC’nin kuruluşu etrafında konuyu en güncel haliyle ve ana hatlarıyla yeniden ele alalım.

Kıbrıs meselesi ya da bizim nazarımızda “Kıbrıs davası” esas olarak üç temelde incelenebilir.

Birincisi, kuşkusuz Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kendi varlığı ve adadaki halkın layık olduğu onurlu ve müreffeh bir yaşam. Bu başlı başına KKTC’nin varlık nedenidir, bunda hiç kuşku yok ve sonuna kadar arkasında durulması gereken esastır.

Bu esası tamamlayıcı nitelikte olan en kritik ikinci esas ise bilhassa Akdeniz jeopolitiğinde son yıllarda netleşen yeni durum. Yani Türkiye’nin “Mavi Vatan” konseptiyle doktrine ettiği, Türkiye’nin güvenliğini ilgilendiren jeostratejik bağlam ve enerji başta olmak üzere kaynakların nasıl paylaşılacağının tartışıldığı ekonomik bağlam.

Üçüncüsü ise Türkiye’nin yıllardan beri Avrupa Birliği ile sürdürmekte olduğu inişli çıkışlı ilişkilerinin merkezindeki Kıbrıs çözümsüzlüğü.

Bu işin tarihçesine kısa bir göz atalım. Kıbrıs Cumhuriyeti, 1960’da bir “ortaklık devleti” olarak kurulduğunda, ilk birkaç yıl ada tarihinin belki de son 150 yıllık dönemindeki en huzurlu aralığıydı.

Ancak, 1963’te Cumhurbaşkanı ve aynı zamanda başpiskopos Makarios‘un 13 maddelik değişiklik planı ve ardından başlayan katliamlar, aslında bu devletin bir devlet olma vasfını kaybettiğini ve o şekliyle daha fazla yaşayamayacağını gösteriyordu. Nitekim 1974’te yapılan ENOSİS darbesi ve buna karşılık garantör ülke olarak Türkiye’nin müdahalesiyle birlikte Kıbrıs Cumhuriyeti fiilen ortadan kalkmıştır denilebilir.

Bugün “de jure” olarak bir “Kıbrıs Cumhuriyeti” ve dolaylı olarak Kıbrıs Rumları muhatap kabul edilse de bu kabulün pratikte ne gibi bir karşılığının olduğu tartışmalıdır zira aynı kabulde adanın 1/3’lük kısmının Türk Ordusu’nun işgali altında olduğu da belirtilmektedir. Dolayısıyla bu yöndeki kabulün arkasında duranlar bakımından çok açık bir acziyet durumu vardır.

Buna mukabil, Kuzey Kıbrıs’ta belki Türkiye dışında hiçbir ülke tarafından tanınmayan fakat her yönüyle modern ve bütün kurumlarıyla işleyen bir demokrasiye sahip; örnek bir toplum ve örnek bir devlet söz konusudur.

Ortamın gerilmeye başlandığı 1963’ten sonra Birleşmiş Milletler‘in de kritik bazı hataları olmuştur. Özellikle 1964 Mart’ındaki 186 sayılı kararla sadece Rumlardan oluşan idareyi hukuki otorite kabul ederek sonrasında yaşanacak katliamlara ve Rumların pervasızlığına prim vermiş sayılırlar. Tek başına bu örnek bile Türkiye’nin BM varlığına güvenerek Kıbrıs Türklerini niçin kendi kaderine terk edemeyeceğini açıklamaya yeterlidir.

1974’teki Kıbrıs Barış Harekâtı’ndan bir yıl sonra Kıbrıs Türk Federe Devleti ilân edildi ve 1983’teki bağımsızlık ilanına kadar sürecek yeni bir dönem başlamış oldu.

Beklenti şu yöndeydi:

Güneydekiler de kendi federe devletini ilân edecek ve bir federasyon formülünde uzlaşılacaktı. Türk tezi olarak kabul edilen iki kesimli ve iki toplumlu (bizonal – bicommunal) modelin uygulanabilirliği aslında ilk olarak burada ölçülüyordu. Çünkü zaten harekât sonrasında BM gözetiminde bir nüfus mübadelesi yapılmış ve iki toplum coğrafi olarak da birbirlerinden ayrılmıştı. Dolayısıyla bu yeni federasyon formülü 1960’taki kuruluş formundan birtakım farklılıklar taşıyordu.

1983’ün Kasım’ına gelindiğinde bunun da mümkün olmadığı anlaşıldığı için Rauf Denktaş KKTC’nin bağımsızlığını ilan etti. Ve o gün itibarıyla artık federasyon temelinde bir formülün geçerliliği de geride kalmıştır çünkü Rum-Yunan ikilisinin federasyon olarak öne sürdüğü her çözüm formunda Türk toplumu çok açık biçimde bir azınlık statüsünde tanımlanıyordu.

Ancak yine de 2017’de Crans Montana’daki zirveye kadar Türk tarafı kendi tezleri doğrultusunda federasyon temelinde bir çözümü öngörüyordu. Fakat o zirvede AB’nin sürekli bir müdahil olma arayışından, Rum-Yunan ikilisinin maksimalist şımarıklıkları yüzünden ve yaşanan onca skandaldan sonra müzakereler kesintiye uğradı. Çünkü burada AB destekli Rum-Yunan ikilisinin federasyon tanımıyla Türk tezlerinin hiçbir ortak noktası yok.

Crans Montana‘daki müzakereler çöktükten sonra artık Türkiye ve KKTC, iki devletli çözümü öne sürmek durumunda kaldı. Bu, benim sürekli yazılarımda bahsettiğim bir “Konfederasyon Formülü”yle örtüşmektedir. Bildiğiniz üzere konfederasyonda iki bağımsız devlet bir araya gelirler ve sonra bir birlik olma yoluna giderler. Siyaset bilimi literatüründe konfederasyonun tanımı bu şekildedir. Aslında bu ilk kez benim de bir önerim değil, 1998’de Rauf Denktaş bizzat çözüm üzerinde bu şekilde bir tanımlama yapmıştı. Hatta konfederasyonlarda da yapı birçok durumda, orta-uzun vadede bir federasyona evrilir. Nitekim burası bir ada ve iki toplum bir şekilde altyapı, su, elektrik vb. sorunları birlikte çözmek ve adada birlikte yaşamak durumundadır.

Şimdi önümüzdeki günlerde –muhtemelen 20 Kasım’da– AB Komisyonu Kıbrıs Özel Temsilcisinin Ankara’ya gelmesi bekleniyor ve alınan ön bilgiye göre müzakerelerin 2017’de Crans Montana’da kaldığı yerden devam etmesini talep edeceklermiş.

Şimdi öncelikle AB’deki muhataplara şunun söylenmesi gerekir ki, yıllardır söyleniyor:

Ne olursa olsun Kıbrıs meselesi BM nezdinde, en azından yasal olarak o platformda süren bir meseledir. AB’nin burada bir dahli yoktur ve olması da düşünülemez… Kaldı ki, 1960’ta kurulan devlet, kuruluş anlaşmasındaki bağlayıcı maddelerden dolayı Türkiye’nin de üye olmadığı hiçbir kuruluşa bir devlet olarak kabul edilemez idi. Buna rağmen AB, 2003-2004 yıllarında büyük bir hukuksuzluğa imza atmış ve Kıbrıs’ı bir bütün olarak AB’ye üye kabul etmiştir. O nedenle bu yazı ve buna benzer yazılar aslında AB için bir nevî suç duyurusu niteliğindedir. Ayrıca AB açısından da bu üyelik tartışmalıdır çünkü ihtilaflı ve statüsü belirsiz bir yeri birliğe dahil etme kararı almışlardır. O nedenle adanın kuzeyinde konuşlu Türk ordusunu gerekçe göstererek kendi mevzuatlarında Türkiye’yi işgalci olarak tanımlamaları tam grift bir çelişkidir ve hiçbir şekilde kabul edilemez.

O halde Kıbrıs üzerinden Türkiye’ye gelecek hiçbir teklifin, AB’ye tam üyelik kapsamında müzakere maddesi olarak bile kabul edilmemesi gerekiyor.

Peki başka ne söylenebilir?

Ne olursa olsun burada tekrar iki devletli ve konfederasyon öngören onurlu bir uzlaşmanın sonuna kadar zorlanması gerekiyor. Türkiye’nin ve Türk tarafının bir acelesi yok. Zaman, daha önce de belirttiğim gibi Türk tarafının ve Türk tezlerinin lehine işliyor. Sıkışmış durumda olan, Rum-Yunan ikilisi ve Brüksel yani AB‘dir. Sorun varsa o kendi sorunlarıdır. Türkiye her zaman tekliflere açıktır. Öte yandan Akdeniz’deki yeni jeopolitik, tekrar belirttiğim gibi enerji kaynaklarının işletilmesi ve transferi, bu süreci ya çabuklaştıracak ya da zaten çözülemeyen sorunları kangren haline getirecektir. Burada da yine sadece Türkiye’ye düşen görevler yoktur. Avrupa Birliği’ne hatta Mısır’a, Libya’ya ve İsrail’e düşen görevler de söz konusudur. Ve yine Mavi Vatan konseptine de uygun bir şekilde meselenin çözülmesi için Türkiye’nin atacağı adımlar bellidir. Buralardan taviz verilemez.

Önemli bir hatırlatma

Geçen yıl bu sıralar yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, hatırlanacağı üzere Tufan Erhürman KKTC’nin yeni cumhurbaşkanı seçildi. Şimdi tekrardan Avrupa ve Yunan tezlerine yakın bir federasyon formülü masaya geldiği için mevcut hükümetle yani başbakanla da bir uyumsuzluk ortaya çıktı. Elbette bizim hangi tarafta durduğumuz bellidir.

6 Aralık 2026 Pazar günü yani üç hafta sonra Kıbrıs’ta genel seçimler olacak yani parlamento yenilenecek. Kendisiyle Temmuz 2024’te gazetemiz okurları için Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 50. yılı anısında özel bir söyleşi yaptığım değerli büyüğüm, yakın çalışma arkadaşım ve aynı zamanda eski Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın özel danışmanı Sayın Latif Akça, Yeniden Doğuş Partisi’nden Gazimağusa’dan milletvekili adayı.

Şayet okumadıysanız o söyleşiyi de okumanızı öneriyorum.¹

Gerçekten Kıbrıs siyaseti, Latif Akça olmadan düşünülemez. Oy hakkı bulunan değerli okurlarımızdan kendisine ve partisine destek talep ediyorum. Latif Bey’i Cumhuriyet Meclisi’nde görmek istiyoruz.

Nice 15 Kasımlara

Bu vesileyle bugünlerin kazanılmasında büyük bedeller ödemiş kurucu liderler Doktor Fazıl Küçük ve Mücahit Rauf Denktaş olmak üzere şehitlerimizi ve vaktiyle ebedî aleme göçmüş gazilerimizi rahmetle anar, geride kalanlara hürmetlerimi sunar sağlıklı ömürler dilerim. Tüm Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti halkının ve dünyanın neresinde olursa olsun bu hassasiyeti taşıyan herkesin 15 Kasım Cumhuriyet Bayramı’nı kutluyor ve esenlikler diliyorum.

Dipnotlar:

¹) Kıbrıs özel söyleşisi – 50. yıl özel – (22.07.2024)

Şanlı ulusun Kıbrıs’ta bir umudu varKıbrıs özel söyleşisi – 50. yıl özel

 

Previous Post

Kas geliştirmek ve kas nedir?

Facebook Twitter Instagram

TÜM HAKLARI SAKLIDIR © 2022 TÜRKSOLU, ATATÜRKÇÜ, MİLLİYETÇİ, SOLCU GAZETE.

No Result
View All Result
  • TÜRKSOLU
  • GÜNLÜK
  • HAFTALIK
  • ARŞİV
  • İLERİ YAYINLARI KİTAPLIĞI

TÜM HAKLARI SAKLIDIR © 2022 TÜRKSOLU, ATATÜRKÇÜ, MİLLİYETÇİ, SOLCU GAZETE.

imunify-bot-check