No Result
View All Result

Kas geliştirmek ve kas nedir?

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy by Prof. Dr. Şener Üşümezsoy
15 Kasım 2026
in GÜNLÜK
0
Kas geliştirmek ve kas nedir?

Antrenörler genel olarak iki kola ayrılır. Birinciler, daha önce anlattığımız fail’e ulaşmadan bol tekrarlı setler yaparak kasın geliştiğini ileri sürer. Gerçekten de kasta görsel bir gelişme olur. Ama kas geliştirmek derinin altındaki kütleyi şişirmek değil kastaki lifleri artırmaktır. Bunun bilimsel adı miyofibriler hipertrofi, diğeri ise bunların etrafında su birikmesiyle oluşan sarkoplazmik büyümedir.

Bunu daha somut olarak anlamak için hocası olmakla gurur duyduğum Özcan Göksu’nun yarışma sürecindeki resimlerine bakalım. Bunlarla beraber birkaç gün sonraki resmini gördüğümüzde konuyu anlamak mümkün olacaktır. Yarışmada 70 kg olan Özcan Göksu yarışma sonrasında karbonhidrat yiyerek 85 kg olmuştur. Aradaki 15 kg, su ve glikozun adaleyi doldurmasından ileri gelmiştir. Gerçek miyofibriler büyüme, Özcan’ın 70 kg’lik adaleli halidir. Türkiye’deki yarışmalarda genellikle suyu atmak eğilimi olmadığı için suyla şişmiş bir büyüklük öne çıkarılır. Gerçek büyüme yukarıda anlattığımız antrenmanla olmaktadır.

Aralarında üç gün olan 70 kiloluk Özcan ile 85 kiloluk halinin fotoğraflarını yan yana koyalım. 70 kiloluk Özcan çok daha lifli bir yapıdadır. Lifleri örten suyla 85 kiloya çıkmıştır. Bu lif içi sudur. Demek ki kası büyütmek yalnızca liflerin büyümesiyle mümkündür. Bu da daha önce anlattığımız 10 tekrar maksimum, yüzde 85 ile 6 tekrar, yüzde 100 ile beş-altı yarım tekrarla bir set yapıldığında sağlanabilir. Yine Özcan’ın bir yıl önceki ve sonraki durumlarını yan yana koyduğumuzda bunu görürüz. Tüm şartlar ve kilo aynıdır ama ikincide Özcan birkaç sıklet daha üstteki rakiplerle yarışmıştır. Bir yıl boyunca yukarıda anlattığımız antrenmanı uygulamıştır. Burada kasın stres altında kaldığı süreyi uzatarak time under tension dediğimiz yöntemle gelişimini artırmaktır.

Bir önceki bölümde anlattığım “ne kadar kaslıysanız o kadar kuvvetlisiniz” tezi, burada kanıtlanmaktadır. Baş aktör sinir ağının adaletin maksimum etki altında kalmasıyla miyofibriler büyümeye yöneltilmesidir. Sinir ağını ve kas kütlesini tansiyon altında bırakma süresini uzatarak kaslar kuvvetlendirilir. Bu çalışma, kasların kuru olarak büyümesi anlamına gelir. Daha düşük ağırlıkla, daha fazla tekrarla ve yüksek karbonhidrat alarak yapılan antrenmanlarda kaslar suyla dolar ve bugünkü modern definition dediğimiz yapıya sahip olamayacaktır.

İki resim arasındaki farkı şöyle özetleyebiliriz: Yarışmadan bir gün önceki maksimum adaleli Özcan, 67-68 kiloda 220 kiloyla çalışıp aşağı düşürerek seri halinde devam etmişti. İkinci fotoğraf ise aynı antrenmanı 170 kiloyla yaptığı dönemdeki vücududur. Aynı kiloda olduğu halde adale kütlesinden inanılmaz bir fark vardır. 220 ile 170 arasındaki 50 kiloluk fark çok büyük rekora yol açmıştır. Eğik bench press gibi aletlerle yarışmadan bir gün öncesine kadar ağır antrenman yaptığı için adalesi maksimumda kalmıştır. Yapılan en büyük hatalardan biri, yarışmaya doğru ağırlığı düşürerek çok tekrar yapmak ve adaleyi suyla doldurarak sarkoplazmik büyümeye neden olmaktır.

Bir sonraki bölümde kuvvet ve kas gelişimi arasındaki ilişkiyi anlatacağım.

Buradaki güçlenmenin artışı ile kaslanmanın artışı arasındaki ilişki dışında karbonhidrat yükleniminin, antrenmanlardaki karbonhidrat alımının sulanma konusundaki etkisi görülmemiştir. Adalelerinin büyük olması nedeniyle sürekli büyüklük hastalığı biçiminde, bütün vücutçu diyetlerinde 100 gram, 100 gram kilo kilo pirinç yenmektedir. Ve pirinç karbonhidratınızı, kan şekerini yükseltmektedir. %70 karbonhidrattır. Bunun sonucunda da kana insülin salgılanarak growth hormone faaliyetlerinin tümünü durdurmaktadır. İnsülin, eğer yağsız bir vücutsa adale içine aminoasit ve glikozu taşımaktadır. Ve adale bu anlamda anabolik olarak şişmektedir. Ama bu noktada iki olay karşımıza çıkmaktadır. Bir, vücutta yağlanmalar da oluşmaktadır. İki, adipoz dokudaki dış yağlanmaları kenara atarsak adale içinde lifleri saran epimisyum, perimisyum, endomisyum gibi her lif grubunu saran kılıflarda da yağ hücreleri oluşmaktadır. Ve aynı şekilde lifler arasında da trigliseritler oluşmaktadır. Bu da uzun dayanıklı bir sporcu için, maratoncu için kaslardaki 1 kilo yağ 9000 kaloridir.

Kasların tümünü glikozla doldursak da 400 kaloridir. 400 gram karbonhidrat 1600 kaloridir. 9000’e karşı 1600 gibi, 1 kilo yağ 9000 kaloridir. 2 kilo yağ yani 18000 kaloridir. Ama karbonhidratın maksimum alacağı 400 gramdır o da 1600 kaloridir. Bu anlamda dayanıklı sporlarda da yanlış olarak karbonhidrat alınmaktadır.

Oysa dayanıklı sporlarda temel birim yağ olmalıdır. Vücutçu açısından da temel birim yağ olduğunda vücutta kaslar içinde su şişmesi olmayacaktır. Ve miyofibriler büyüme ortaya çıkacaktır. Karbonhidratın olduğu yerde vücut, yağ almasanız da karbonhidrat aldığınızda karbonhidrat önce hücreler içinde yağ yapacaktır. Daha sonra farkında olmadan adipoz dokuda da yağ yapacaktır. Daha ileri giderse iç yağlar, organ yağları yani karaciğer yağı, kalp yağı, bağırsak yağları gibi yağlara dönecektir.

O yüzden bu karbonhidratla beslenmeye alışmış diyetli sporcuların ileri yaşlarda göbekli hale gelmesinin sebebi bu iç yağlardır. Oysa bu Özcan’ın örneğinde antrenmanını 5 günde bitirdikten sonra 2 gün off döneminde karbonhidrat alınmakta, tekrar antrenman dönemine girdiği zaman vücutta o depolanmış karbonhidrat -her bölge kendi karbonhidratını glikojen sentezi dediği için- bacak günü bacak, sırt günü sırt, omuz günü omuz gibi karbonhidratı tüketmektedir. Ondan sonra tekrardan vücut yeniden karbonhidrat yükler.

Ama her gün karbonhidrat alınmadığı için insülinin devreye girmediğinden büyüme hormonunun etkisi maksimum olarak vücutta yağlar olmadan kasların insulin-like growth factor ile kasların içinde glikojen sentezi ve aminoasitler sentezlenir, protein oluşturur. Diğer taraftan da vücuttaki kanın içindeki yağ hücreleri de growth factor tarafından, growth hormone tarafından glikoza çevrilerek vücut kendi yağ ihtiyacını karşılar. Eğer bunu adalelerimizin 10 tekrarlık bir antrenmanda kullanacağı glikozu depolayarak onda hazır bir enerji tutarız.

Bu her bir hafta içinde her adale sırası geldiğinde çalışarak glikozunu verir ve böylelikle de adalede anabolik durum gerilemez. Ama hiç karbonhidrat alınmadığı dönemde vücut yağlardan oluşturduğu glikozu kullanacaktır. Bu anlamda da vücutta yağ düştüğü için yağdan oluşan glikoz, growth hormone‘un oluşturduğu glikoz, kaslarda yeterli glikojen sentezini yapmayabilir.

Ve bu anlamda bu ince, iki ucu keskin bir bıçak olan bu mekanizmayı kullanmak gerekmektedir. Ve böyle olunca karbonhidratı hafta içinde almadığımızdan antrenmanlar sürecinde vücutta growth hormone dominanttır. Hafta sonu karbonhidratı olarak growth hormone yerine insülin geçişi yapar ve bütün kasları sentezledikten sonra tekrar bir hafta growth hormone‘un etki alanında vücut kalır.

Özcan’ın iki durumu arasındaki farkı karbonhidratta aramak gerekir. Karbonhidrat çağımızda en büyük olumsuz etkiyi yaratan faktördür. Tansiyon, şeker, damar hastalıklarının tümüne neden olmaktadır. Haftada bir gün sınırlı olarak kullanılan karbonhidrat altı günde harcanır. Vücut da yağdan aldığı glikozu kullanır.

Karbonhidrat yemeyen Eskimolar, Tatarlar gibi halklar glikozu yağlardan oluşturur. Dominant olarak growth hormone yüksektir. Geçenlerde yayınlanan bir rapor da Cengiz Han dönemi savaşçılarının testosteron oranının bugünkü ortalamadan 10 kat fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Diyetleri esas olarak ete ve yağa dayalıdır. Bunun yanında da kımız gibi süt ürünleri vardır. Testosterona paralel olarak growth hormone’ları da yüksektir. Alınan tüm yağ bu hormonla glikoza dönüştürülür. Dolayısıyla bozkır insanları daha güçlü ve kaslıdır.

Peki, nasıl bir antrenman maksimum testosteron ve growth hormone salgılanmasına sebep olur? Bu antrenman aynı anda bütün eklemlerin ve buna bağlı tabii harekette kasların, tüm kas liflerinin aynı anda çalışmasıyla ortaya çıkan bir etkiyle ortaya çıkmaktadır. Yani belli bir izole kas grubunda değil, tüm kasların aynı anda çalışması tarzında ortaya çıkan hareketler seçimindedir. Bu da tabii ki en çok tüm lifleri çalıştıran hareket deadlift‘tir.

Özcan 230 kiloyla deadlift yaptığı zaman 90 kiloluktan sonra 70 kiloya indiğinde yine 230 kiloyla yaparak tüm vücuttaki kaslarını devreye soktuğu için kaslar yaklaşık 20 kilo verilmesine karşılık lifler azalmamıştır. Kaybedilen sudur. Bu anlamda deadlift temel testosteron ve growth hormone salgılayan bir harekettir.

Ve bunu yalnız ustaların inisiyatifinde omurgamızı çalıştırmak gerekir. Omurgamız çalışmaktadır. Kalçamız, arka bacak, ön bacak, tabii trapezler deadlift‘te çalışmaktadır.

İkinci hareket olarak squat hareketidir. Sırtımızın gücü kadar squat kaldırabiliriz. Yani sırt kaslarımız bloke ettiği kiloyu kaldırmaktadır. Onun için de omurgayı kuvvetlendirerek squat‘a geçmelidir. Omurgamızın taşıyabildiği kiloda çömelebiliriz. Ve bu anlamda da squat sırt kaslarıyla da çalıştıran bir olgudur.

Ve tabii ki bacak ve sırt kasları birlikte çalışma noktasındadır. Bunun daha ileri dönemlerde bacakları maksimize edebilmek için, yani sırtları devreden çıkararak, leg press ortaya çıkmıştır. Yani sırtımızın gücü kadar squat yapabiliriz. Ama sırtımız zayıfsa bacaklarımızı maksimize edemeyiz. Zayıf halka sırt olduğu için bacakları maksimize yüklenemeyiz. Ama leg press‘e girdiği zaman da ağır kilo, daha da ağır yapabiliriz.

Ama burada da bir sakınca var; uyluk başı, yani kalça kemiğinin kalçaya birleştiği yerde leg press‘te birçok sakatlamalar olmuştur. O yüzden kasımızın kuvvetli olduğu, maksimum olduğu yerde, kiloyla karşı karşıya kalmadan evvel negatif dönemde, pozitif dönemde o kiloyu kontrol etmemiz gerekir.

Ama testosteronu salgılayan squat, tüm kasları çalıştırdığı için daha fazla testosteron ve growth salgılar. Ama leg press, bacağı maksimize ederek, bacağı maksimize etme hareketi olarak karşımıza da çıkar. Powerlifting hareketinde de çok body building, kas geliştirme hareketidir.

Futbolcu da, kickboksçu da bu kullanma noktasındadır. Diğeri de üst vücudun kasları için temel olarak bench press‘tir. Bench press‘te de omurga üzerinden, ayaktaki press‘te yük omurgaya düştüğü için omurgamızın tuttuğu kadar bir kaldırma yapabiliriz.

Oysa bench press‘te veya bunu ilk herkes Smith machine çıkarmıştır. Yere yatarak floor’da bench press yapmaktadır. Yerde zamanında yapmıştır güreşçi olarak. Aynı bunu sehpaya koyduğumuz zaman, bench press üç aşamadan gitmektedir. Maksimum gerildiği yerde, kollarımızın en aşağı gittiği yerde. Orada gerek tendonlarda da en maksimum gerilmedir.

Yukarıda kaldığımız zaman göğüsten trisep’e gelmektedir. Ama en ağır kullandığımız sistem, daha önce de anlattığım gibi bench press’te yapılır. Ama yarışmacı bench press‘i göğüsten indirip, yukarı kadar kolları kilitlemesiyle geliştirir. O zaman bu orta yollardaki en ağırı kullanılarak, bench press‘te maksimum kas gelişimi gibi geliştirmemize imkân verebilir. Bunun dışında, 45 derecelik bir eğik sırada da, omuzda da yüklenebilir. Ve sırtımıza destek vererek, smith machine‘de veya normalde, öne press’le o itiş gücünde maksimum testosteron salgılayan hareketlerdir.

Ama belirttiğim gibi tüm kemiklerin, tendonların, kasların çalıştığı squat, deadlift ve ayakta press maksimum olan, maksimum bir büyüme hormonu sağlayan sistemdir. Bench press‘te kuvvetimizi artırmak için yatarak yapılan bir sistemdir. O halde bu üç hareketi üç gün çalışarak, bir günü press günleri, ayakta press, bench press günleri…

O omuz ve göğüs günüdür. İkinci günü deadlift ve rowing sırt günüdür. Üçüncü gün ise squat bacak günüdür. Bu üç temel hareketle vücudumuzu maksimum kuvvetlendirerek, maksimum testosteron ve growth hormone salgılamasıyla büyümenizi sağlayan bir sistem ortaya çıkmaktadır. Yani vücudumuzun çok küçük bir kası olan pazumuza saatlerce arıyorken, tüm vücudu deadlift yapmaması, bütün vücut kaslarını çalıştırmaması, aslında growth hormone ve testosteron salgılanmasını düşürmektedir. Ama growth hormone ve testosteronu dışarıdan aldığımızda, o zaman bu anormal biceps’ler, triceps’ler çıkabilir.

Ama doğal denklem içinde, triceps’imiz ayaktaki press kadar gelişmektedir, omuz kadar. Deadlift’te bacaklarımız ve sırtımız birliktedir. Squat’da bacaklarımız ve sırt birlikte çalışmaktadır.

Ve tüm hareketler, bütün kasları devreye soktuğu için testosteronu boost eden hareketlerdir. Ve bu temel sporcu hareketleri olarak, gençlerin büyüme çağında yapması gereken program budur.

Previous Post

Atatürk’ün Türkçülüğünde bağımsızlık ve Cumhuriyet

Next Post

Onurlu mücadele, modern devlet: KKTC 43 yaşında!

Next Post
Onurlu mücadele, modern devlet: KKTC 43 yaşında!

Onurlu mücadele, modern devlet: KKTC 43 yaşında!

Facebook Twitter Instagram

TÜM HAKLARI SAKLIDIR © 2022 TÜRKSOLU, ATATÜRKÇÜ, MİLLİYETÇİ, SOLCU GAZETE.

No Result
View All Result
  • TÜRKSOLU
  • GÜNLÜK
  • HAFTALIK
  • ARŞİV
  • İLERİ YAYINLARI KİTAPLIĞI

TÜM HAKLARI SAKLIDIR © 2022 TÜRKSOLU, ATATÜRKÇÜ, MİLLİYETÇİ, SOLCU GAZETE.

imunify-bot-check