Bu bir bilgi değil, uyarıdır.
Bu harita sıradan bir Türkiye haritası değil.
Batıda: Azor Basıncı → kuru, sıcak hava…
Ortada: Rüzgâr koridorları → alevi kilometrelerce sürüklüyor…
Doğuda: Yüksek kuraklık → doğa cayır cayır yanmaya hazır.
Ve biz hâlâ şaşırıyoruz yangınlara.
Ama bu harita sadece tehlikeyi değil, ihmali de gösteriyor.
Çünkü önlenebilirdi. Hâlâ da önlenebilir.
Peki ne yapmalıydık? Hâlâ ne yapabiliriz?
Yangın risk haritası yasal zorunluluk olmalı.
Her il, her ilçe günlük risk verilerine göre önlem almalı.
Orman kenarına yapılaşma yasağı kesinleşmeli.
Villa, otel, yol projeleri değil; doğal tampon bölgeler korunmalı.
Orman köyleri için özel tahliye planları oluşturulmalı.
Sadece yangına değil, dumana karşı da erken uyarı sistemi kurulmalı.
Tarımda yakma yöntemi yasaklanmalı, sıkı denetlenmeli.
Bir tarladaki kontrolsüz ateş, bin hektarı yok edebilir.
İklim krizine uygun şehir planlaması yapılmalı.
Rüzgârı kesmeyen yapı, yangını büyütür.
Kamu spotu değil, coğrafya okur yazarlığı gerek.
Okullarda sadece harita değil, yangın gerçekliği de öğretilmeli.
Haritada sadece şehir yok.
İhmalin izi var. Ama hâlâ değişebilir.
Haritayı paylaş, sesi çoğalt, ateşi durdur.
Paylaş.
Uyar.
Unutturma.
***
Bursa yanıyor.
Ama bu sadece alev değil. Bu bir sonuç.
Sonuç diyorum, çünkü bu ülkede yangın çıkması için artık kibrit gerekmiyor.
Yılların ihmali, betonla boğulan doğa, planlanmamış kentleşme ve “biz bir şey yapmayalım, dua ederiz” anlayışı:
Hepsi bu yangının parçası.
Bugün Bursa yanıyor.
Yarın sırada hangi şehir var?
Soruyu yanlış soruyoruz:
Aslında her yer çoktan tutuştu.
Sadece dumanı yeni geliyor burnumuza.
Yangın, bir doğa olayı değil artık.
Bir yönetim biçimi.
İklim krizine karşı hâlâ ulusal bir strateji geliştirmemiş bir ülkeyiz.
Ormanların yangın risk haritası var mı? Yok.
Yangınlara dirençli alanlar mı planlandı? Hayır.
Peki ne var?
Rant haritaları.
Doğanın üstüne çizilmiş müteahhit çizgileri.
Ve sonra sahneye çıkanlar:
Helikopter indi mi, uçak kalktı mı, kaç hektar gitti…
Bunlar değil asıl soru.
Asıl soru:
Neden her yaz aynı kabusu yaşıyoruz?
Ve neden her seferinde “doğal afet” diyerek işin içinden çıkıyoruz?
Yangın çıkmaz, çıkar.
Ve bu ülkede yangını çıkaran bazen sadece ateş değil, ihmal, suskunluk ve kısa vadeli çıkarlar.
Artık şunu kabul etmeliyiz:
Bir ülke, ormanını koruyamıyorsa, geleceğini de koruyamaz.
Ve bu mesele artık sadece çevre meselesi değil.
Bu bir yaşam hakkı meselesi.
Susarsak, sıra bize gelir.
Ve o gün geldiğinde…
ne ağaç kalır,
ne nefes,
ne de vicdan.
Instagram: @entelaktor.kitap
