Dün Fatih Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından İlber Hoca’yı toprağa verdik. Artık o vatan toprağında, Fatih’in hemen yanında ebedi istirahatgahında.
Fatih Camii’ne vardığımda henüz vakit epey erken. Fakat caminin çok büyük olan avlusu daha o saatte bile dolu. Sanki bir cenaze törenine değil de bir miting alanına girer gibi hissediyorum. Girişteki güvenlik önlemleri, polisin üst araması, kalabalığın yoğunluğu… Ama en çok da insanımızın üzüntüden öte bir duruş için orada bulunduğunu anlatan bakışları… Türk milleti, Hoca’yı gerçekten çok sevmiş, çok saymıştı. Burada, ona son yolculuğuna çıkarken refakat etmekle de bunu bir kez daha ilan ediyor.
Bilirsiniz, İlber Hoca Kırımlıydı. Aileden Tatar Türküydü. Ailemin bir yanıyla ben de öyleyimdir. Fatih Camii’nin avlusuna girdiğimde, cenaze öncesinde konuştuğum İstanbul Kırım Tatar Türkleri Derneği’nden katılan dostları bu kalabalıkta nasıl bulacağım konusundaki tedirginliğim bir anda kayboluyor. Kırım Türklerinin Tarak Tamgalı Gök Bayrakları kalabalığın içinde hemen göze çarpıyor. Yaklaşık 20 metre kadar bir mesafedeler ama insan yoğunluğundan yanlarına ulaşmam epey zaman alıyor.
Dernek Başkanı Celal İçten, kabre koymak için Kırım Bayrağının yanında Kırım’dan vatan toprağı da getirdiklerini söylüyor. Bir kavanozla gelen Kırım Türk toprağı da Hoca’nın kabrinde Türkiye’nin Türk toprağına karışacak. Ak topraklara akan milyonlarca Türk’ün Türkiye Türklüğüne karışması gibi…
Aklıma İlber Hoca’nın “Türkiyelilik” propagandacılarına karşı verdiği Türklük mücadelesi geliyor. Düşüncelerim buradan da geçtiğimiz gün, ölüm yıl dönümünde andığım Yusuf Akçura’ya kayıyor.
Akçura da Kazan Tatarı kökenli bir Türk’tü. Kırım Türklerinin büyük ismi İsmail Gaspıralı’nın da akrabasıydı. O da İlber Hoca gibi Türk tarihine büyük hizmet etmişti. Türkçülük akımının başındaki isimlerden olmasının yanında Atatürk döneminde Türk Tarih Kurumu başkanlığı yapmış, “Türk Tarihinin Ana Hatları”nı yazan heyette yer almış, Atatürk’ün Türk Tarih Tezinin oluşmasında büyük emeği olan bir isimdi.
Fakat ikisinin arasında daha temel bir benzerlik seziyorum. Ve evet! Buluyorum…
Akçura’nın en büyük katkısı, Osmanlı’nın son döneminin Üç Tarz-ı Siyaset’ini ele almasıydı. Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük arasından Türkçülüğü seçip savunması, temelde onun milli kimliği, Türklüğü tek çağdaş kimlik olarak ön plana almasıydı. Bu tezi de Atatürk’le ve Cumhuriyet’le hayata geçmişti.
Günümüzün “Türkiyeliliği”, geçmişin Osmanlıcılığı ile İslamcılığının bolca etnikçi, liberal solcu veya “entelektüel dinci” tezlerle süslenip önümüze tekrar konulmasından başka bir şey değildi. Geçmişte Türk’ü esas özne olarak görmek istemeyenlerin sarıldığı tarz-ı siyasetler şimdi yine aynı amaçla, tam Türksüzleştirme için Türkiyelilik adıyla sahadaydı. Ve bu saldırıya en etkili tepkiyi veren, halkı bu konuda bilinçlendiren kişilerden biri de son dönemde İlber Hoca olmuştu…
İlber Ortaylı’nın günümüzdeki Türkiyeliliğe karşı Türklük mücadelesi, Yusuf Akçura’nın Osmanlıcılık ve İslamcılığa karşı verdiği Türkçülük mücadelesinin bir devamıydı.
Kırım ve Kazan’dan İstanbul ve Ankara’ya, Akçuralardan Ortaylı’ya akan bir Türklük nehriydi bizi bugün Fatih Camii’nin avlusunda toplayan.
İlber Hocamızın ruhu şâd olsun.
Türk milletinin başı sağ olsun.
